Podział majątku po rozwodzie- kiedy majątek nie zostanie podzielony po równo
24 czerwca 2015
Uzależnienia i ich wpływ na rozpad pożycia małżeńskiego
20 sierpnia 2015

Jak napisać wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej?

Jak wskazuje art. 111 k.r. i o. „jeżeli władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody albo jeżeli rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej lub w sposób rażący zaniedbują swe obowiązki względem dziecka, sąd opiekuńczy pozbawi rodziców władzy rodzicielskiej. Pozbawienie władzy rodzicielskiej może być orzeczone także w stosunku do jednego z rodziców”. W doktrynie prawa wskazuje się, że pozbawienie władzy rodzicielskiej to najdalej idący „środek ingerencji sądu w sferę tej władzy, polega bowiem na tym, że rodzice tracą całkowicie tę władzę”. Podkreśla się także, że pozbawienie władzy rodzicielskiej nie ma na celu ukarania rodziców lecz ochronę interesów dziecka. (K. Pietrzykowski, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz. Wyd. 4, Warszawa 2015).

Pozbawienie władzy rodzicielskiej następuje na wniosek, który winien spełniać określone prawem wymogi. Przede wszystkim wniosek winien być skierowany do właściwego sądu. W przedmiocie wniosku o pozbawienie władzy rodzicielskiej właściwym rzeczowo jest Sąd Rejonowy – Wydział Rodzinny i Nieletnich, natomiast sądem właściwym miejscowo jest sąd właściwy dla miejsca zamieszkania dziecka. Zgodnie bowiem z treścią art. 569 k.p.c. „właściwy wyłącznie jest sąd opiekuńczy miejsca zamieszkania osoby, której postępowanie ma dotyczyć, a w braku miejsca zamieszkania – sąd opiekuńczy miejsca jej pobytu. Jeżeli brak i tej podstawy – właściwy jest sąd rejonowy dla m.st. Warszawy”. W przedmiocie właściwości sądu w sprawach o pozbawienie władzy rodzicielskiej wypowiedział się min. Sąd Najwyższy w Uchwale z dnia 21 lutego 1968 sygn. akt III CPZ 105/67 zgodnie z którą „sądem wyłącznie właściwym do rozpoznania sprawy o pozbawienie lub ograniczenie władzy rodzicielskiej jest sąd opiekuńczy miejsca zamieszkania lub pobytu dziecka”.

Kolejnym elementem niezbędnym do właściwego sformułowania wniosku w przedmiocie pozbawienia władzy rodzicielskiej jest wskazanie stron postępowania. Pierwszą ze wskazywanych osób będzie wnioskodawca, który musi być wskazany z imienia i nazwiska jeśli jest osobą fizyczną luz z nazwy jeśli jest organem. Dodatkowo przy wnioskodawcy należy wskazać adres oraz PESEL lub w przypadku osób prawnych nr KRS, NIP bądź REGON.

W następnej kolejności we wniosku o pozbawienie władzy rodzicielskiej należy wskazać osobę bądź osoby, które mają być przedmiotowych uprawnień rodzicielskich pozbawione. We wniosku należy też określić osobę małoletniego, nad którym sprawowana władza rodzicielska ma być odebrana. Należy bowiem pamiętać, że jak wskazuje doktryna „pozbawienie władzy rodzicielskiej nie ma charakteru generalnego, lecz odnosi się do określonego dziecka lub do określonych dzieci, dlatego może być orzeczone tylko co do niektórych dzieci, jeżeli co do pozostałych, stan faktyczny takiego rozstrzygnięcia nie wymaga, np. gdy mąż sprawuje z wielką starannością władzę rodzicielską względem wspólnego dziecka małżonków, zaniedbuje zaś swe obowiązki co do dziecka żony, które przysposobił” (K. Pietrzykowski, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz. Wyd. 4, Warszawa 2015).

Najważniejszym elementem wniosku o pozbawienie władzy rodzicielskiej zdaje się wskazanie okoliczności uzasadniających powyższe. Należy więc opisać stan faktyczny oraz to, co zdaniem wnioskodawcy uzasadnia ingerencję sądu w uprawnienia rodzicielskie. Warto przypomnieć, iż według doktryny prawa wyróżnia się trzy główne przyczyny pozbawienia władzy rodzicielskiej. Do powyższych należą:

  1. trwała przeszkoda w wykonywaniu władzy rodzicielskiej
  2. nadużywanie władzy rodzicielskiej
  3. rażące zaniedbywanie obowiązków przez rodziców;

(K. Pietrzykowski, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz. Wyd. 4, Warszawa 2015).

Z uwagi na pojawiające się w praktyce błędy odnośnie rozumienia powyższych pojęć, należy wskazać, że o trwałości przeszkody można mówić, gdy dotyczy ona długiego czasu często niedającego się ustalić albo wprawdzie możliwego do ustalenia ale obejmującego długi okres, z reguły wieloletni. Przykładem powyższego może być brak zainteresowania i kontaktów z dzieckiem przez rodzica przebywającego na stałe za granicą. (K. Pietrzykowski, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz. Wyd. 4, Warszawa 2015).

O nadużywaniu władzy rodzicielskiej według przyjmowanego stanowiska sądów i prawników będziemy mogli mówić min. w sytuacji gdy rodzice nie dbają o dobro dziecka i wykorzystują je jedynie w celu osiągnięcia korzyści własnych. Przykładem powyższego może być sytuacja w której rodzice dopuszczają się nadmiernego karcenia, zwłaszcza cielesnego dziecka; wykorzystują dziecko do czynów nierządnych, w tym nakłaniają go do uprawiania prostytucji czy też zmuszają dziecko do nadmiernej pracy w domu, jak też zarobkowej. (K. Pietrzykowski, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz. Wyd. 4, Warszawa 2015).

Z rażącym zaniedbywaniem obowiązków przez rodziców mamy natomiast do czynienia w sytuacji gdy rodzice nie interesują się dzieckiem, nie zapewniają małoletniemu podstawowych środków utrzymania, nie wykazują dbałości o edukację dziecka czy też nie kontaktują się z dzieckiem ani nie partycypują w pokrywaniu kosztów jego utrzymania. Jak wskazuje się w doktrynie zaniedbywanie obowiązków rodzicielskich musi mieć charakter trwały oraz musi być poważnym.

O tym, czy doszło do zaistnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek należy oceniać indywidualnie w każdej sprawie. Warto jednakże pamiętać, że pozbawienie władzy rodzicielskiej ma szerokie konsekwencje nie tylko dla rodzica lecz przede wszystkim dla małoletniego dziecka. W praktyce zdarzają się sytuacje, gdy wnioski o pozbawienie władzy rodzicielskiej są składane przez jednego z rodziców względem drugiego, jedynie z uwagi na sporny charakter relacji rodziców. Taką postawę należy uznać za naganną i niedojrzałą. Należy przy tym podkreślić, że złośliwość wnioskodawcy może szybko obrócić się przeciwko niemu samemu, bowiem sąd rozpoznając wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej będzie analizował sytuację rodzinną w całości, nie ograniczając jej jedynie do osoby uczestnika.

We wniosku o pozbawienie władzy rodzicielskiej należy powoływać dowody na potwierdzenie swoich twierdzeń. Należy więc przedstawić wszelkie posiadane dokumenty wskazujące np na dopuszczanie się przemocy przez rodzica względem dziecka czy też opinie psychologiczne wskazujące na brak więzi łączących dziecko z rodzicem. Ponadto celem wykazania prawdziwości twierdzeń warto wskazać świadków.

Należy wskazać, że wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej podlega stałej opłacie w kwocie 40 zł. Opłatę należy uiścić przelewem bądź znakami opłaty sądowej i załączyć potwierdzenie dokonania płatności do pozwu.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *