Pozew o zaspokojenie potrzeb rodziny.
23 marca 2018

Nierówne udziały w majątku wspólnym, czyli jak może zaskoczyć Cię rozstrzygnięcie sądu.

Wraz z zawarciem związku małżeńskiego między małżonkami powstaje wspólność ustawowa małżeńska i choć małżonkowie mogą w odmienny sposób uregulować między sobą małżeński ustrój majątkowy, nadal dominująca jest właśnie wspólność majątkowa. Przez czas trwania wspólności małżonkowie gromadzą więc wspólnie majątek, który w razie rozwodu podlegać będzie podziałowi.

Zasadą jest, że w razie podziału majątku każdy z małżonków otrzyma połowę tego co udało im się wspólnie zgromadzić, dla wielu taki podział wydaje się jednakże niesprawiedliwy, gdyż dlaczego np. mąż ma otrzymać tyle samo co żona skoro on zarobione przez siebie pieniądze wydawał na własne rozrywki i zachcianki, zaś żona wszelkie posiadane środki przeznaczała na dom i na życie, odmawiając sobie nawet drobnych przyjemności? Rozwiązaniem takiej sytuacji może więc być żądanie ustalenia nierównych udziałów podczas podziału majątku wspólnego małżonków, w praktyce jednakże uzyskanie orzeczenia stwierdzającego nierówne udziały wcale proste nie jest, nawet, gdy sytuacja wydaje się oczywista.

Z żądaniem ustalenia nierównych udziałów może wystąpić każdy z małżonków, żeby jednakże sąd takie żądanie uwzględnił muszą zostać spełnione dwie przesłanki wskazane w przepisach, a więc muszą istnieć „ważne powody” uzasadniające nierówny podział majątku, oraz należy wykazać, że małżonkowie w różnym stopniu przyczynili się do powstania majątku wspólnego.

Wzajemną relację tych przesłanek określił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt: IV CSK 553/12, wskazując, że przesłanki ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym muszą wystąpić łącznie i muszą pozostawać do siebie w takim wzajemnym stosunku, że żadne „ważne powody” nie stanowią podstawy takiego orzeczenia, jeżeli stopień przyczynienia się małżonków do powstania majątku wspólnego jest równy, a jednocześnie – nawet różny stopień przyczynienia się małżonków do powstania tego majątku nie stanowi podstawy ustalenia nierównych udziałów, jeżeli nie przemawiają za tym „ważne powody”.

Innymi słowy, wyróżnienie przez ustawodawcę tych dwóch przesłanek sprawia, że sam nierówny stopień przyczynienia się małżonków do powstania majątku wspólnego nie może być uznany za ważny powód. W innym z kolei postanowieniu Sąd Najwyższy wskazał, że znaczna różnica w wysokości zarobków małżonków nie może być jedyną podstawą do przyjęcia, że wystąpiły ważne powody w rozumieniu przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. 

W przepisach nie znajdziemy definicji „ważnych powodów” uzasadniających nierówny podział majątku, dlatego zasadnicze znaczenie w tym kontekście ma orzecznictwo sądowe. Sąd Najwyższy wskazał m.in. że ważnym powodem, który pozwala małżonkowi domagać się ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym, nie jest okoliczność, że drugi małżonek mógł w większym stopniu niż to czynił przyczynić się do powstania tego majątku.

W innym z kolei orzeczeniu wskazano, że żądanie ustalenia nierównych udziałów może mieć zastosowanie nie w każdym wypadku faktycznej nierówności przyczynienia się każdego z małżonków do powstania majątku wspólnego, lecz tylko w tych wypadkach, gdy małżonek, przeciwko któremu skierowane jest żądanie ustalenia nierównego udziału, w sposób rażący lub uporczywy nie przyczynia się do powstania dorobku stosownie do posiadanych sił i możliwości zarobkowych.

Jeżeli więc przez cały czas trwania małżeństwa małżonek pracował zarobkowo, nie trwonił majątku ani nie postępował z nim lekkomyślnie, to nawet jeżeli środki pochodzące z osiągniętych przez jego żonę zarobków za granicą, które wniosła do majątku wspólnego, były znacznie wyższe niż wniesione przez męża, nie uzasadnia to ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym.

Oceniając z kolei w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym. W doktrynie wskazuje się natomiast, że stopień przyczyniania się małżonków powinien być oceniany na podstawie całokształtu ich starań o założoną przez zawarcie małżeństwa rodzinę.

Małżonek żądający ustalenia nierównych udziałów musi zatem pamiętać, by w postępowaniu wykazać nie tylko ważne powody przemawiające za takim rozstrzygnięciem, lecz także nierówny stopień przyczynienia się do powstania majątku, gdyż brak któregokolwiek z wymienionych warunków spowoduje, że sąd nie ustali nierównych udziałów, a więc majątek zostanie podzielony po połowie.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *