Orzeczenie rozwodu z winy jednej bądź obydwóch stron, a obowiązek alimentacyjny względem byłego małżonka.
23 czerwca 2015
Jak napisać wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej?
16 lipca 2015

Podział majątku po rozwodzie- kiedy majątek nie zostanie podzielony po równo

Zazwyczaj orzeczenie rozwodu kończy pewien etap w życiu małżonków, jednakże jeżeli małżonkowie nie ustalą podziału majątku po ustaniu wspólnego życia, mogą jeszcze nie raz spotkać się na sali sądowej. Obecnie obowiązujące przepisy przewidują dwa rodzaje postępowań, jakie mogą toczyć się pomiędzy byłymi już małżonkami, a dotyczącymi podziału wspólnego majątku, tj. podział wspólnie zgromadzonego majątku oraz postępowanie dotyczące wyrównania dorobków.

Podział majątku wspólnego nastąpić może na dwa sposoby- poprzez umowne rozdzielnie majątku lub poprzez orzeczenie sądu w tym zakresie. Sądowy podział majątku co do zasady obejmuje cały zgromadzony majątek.

Sąd w postępowaniu ustala skład i wartość majątku wspólnego poddanego podziałowi, a następnie dokonuje podziału poprzez przyznanie w całości poszczególnych składników majątku wspólnego każdemu z małżonków, podział fizyczny rzeczy, np. poprzez wydzielenie odrębnych działek ze wspólnej nieruchomości gruntowej, bądź przez podział cywilny czyli rozdzielenie pomiędzy małżonkami sumy pieniężnej uzyskanej ze sprzedaży składników wchodzących uprzednio do majątku wspólnego.

Natomiast dla umownego podziału majątku ustawodawca nie wymaga, aby umowa taka została zawarta w formie szczególnej, a więc może to być umowa ustna, pisemna zwykła lub pisemna kwalifikowana, tj. pismo z datą pewną, pismo z podpisem notarialnie poświadczonym, bądź akt notarialny. Należy jednak pamiętać, że jeżeli w skład dzielonego majątku wchodzi nieruchomość, użytkowanie wieczyste lub spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu umowa musi zostać zawarta w formie aktu notarialnego, gdyż obowiązek ten wynika z przepisów Kodeksu cywilnego. Umowny podział majątku nie musi obejmować całego majątku, a sam sposób podziału zależy tylko i wyłącznie od woli stron. W trakcie podziału majątku wspólnego, małżonkowie winni także dodatkowo rozliczyć wydatki i nakłady poczynione z majątku osobistego na majątek wspólny oraz z majątku wspólnego na majątek osobisty. W związku z powyższym, każdy z małżonków jest obowiązany zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty. Wyjątek stanowią jednakże wydatki i nakłady konieczne, które zostały dokonane na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Małżonek może również żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny, przy czym nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły one wartość majątku wspólnego w chwili ustania wspólności. Te same zasady dotyczą długu jednego z małżonków zaspokojonego z majątku wspólnego.

Inaczej nieco sytuacja wygląda jednakże, gdy małżonkowie zawarli umowę majątkową na mocy której powstała między nimi rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków, gdyż w przypadku jej ustania małżonek, którego dorobek jest mniejszy, może żądać wyrównania dorobków przez zapłatę odpowiedniej kwoty albo przeniesienie prawa. Potrzeba wyrównania dorobków zaktualizuje się zatem w chwili ustania małżeństwa, np. w przypadku orzeczenia rozwodu lub unieważnienia małżeństwa.

Dorobkiem każdego z małżonków jest wzrost wartości jego majątku osobistego po zawarciu umowy majątkowej, np. zakup mieszkania czy też samochodu. Instytucja wyrównania dorobków ma na celu przede wszystkim usunięcie dysproporcji pomiędzy majątkami małżonków oraz ochronę małżonka słabszego ekonomicznie, który na skutek podziału ról w rodzinie zajmował się domem i wychowaniem dzieci, co skutkowało zgromadzeniem po jego stronie mniejszego majątku dorobkowego, wówczas taki małżonek ma prawo wystąpić z żądaniem wyrównania różnicy w przyroście wartości majątków.

W celu ustalenia wysokości dorobków, małżonkowie muszą obliczyć, o jaką wartość wzrósł ich majątek po zawarciu umowy majątkowej, a następnie tę wartość należy podzielić przez dwa i w taki sposób otrzymamy wartość dorobku należną każdemu z małżonków. Współmałżonek, którego dorobek jest niższy, będzie mógł żądać wówczas wyrównania do wysokości należnego dorobku. Ustalając wartość dorobków należy przede wszystkim kierować się zasadami zawartymi umowie majątkowej, gdyż w umowie małżonkowie mogą określić jakie przedmioty majątkowe będą uwzględniane przy obliczaniu dorobków, a które powinny zostać pominięte. W przypadku barku uregulowania w umowie majątkowej wskazanych powyżej kwestii, do obliczania dorobków zastosowanie znajdą przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którymi do dorobku wlicza się wartość darowizn dokonanych przez jednego z małżonków oprócz darowizn na rzecz wspólnych zstępnych małżonków oraz drobnych zwyczajowo przyjętych darowizn na rzecz innych osób, usług świadczonych osobiście przez jednego z małżonków na rzecz majątku drugiego małżonka oraz nakładów i wydatków na majątek jednego małżonka z majątku drugiego małżonka. Dorobek oblicza się według stanu majątku z chwili ustania rozdzielności majątkowej i według cen z chwili rozliczenia.

Przepisy dotyczące podziału dorobków nie są jednakże bezwzględne, gdyż Kodeks rodzinny i opiekuńczy przewiduje również możliwość zmniejszenia obowiązku wyrównania dorobków. Żądanie zmniejszenia wyrównania dorobków może żądać każdy z małżonków, kodeks jednakże dość lakonicznie wskazuje przesłanki warunkujące takie żądanie, posługując się jedynie stwierdzeniem „z ważnych powodów”. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny, za ważny powód uzasadniający wystąpienie z żądaniem o zmniejszenie wyrównania dorobków, uznać należy naganną postawę jednego z małżonków, sprzeczną z interesem rodziny, który z zawinionych przez siebie przyczyn nie wykorzystywał swoich możliwości zarobkowych bądź trwonił majątek.

Wyrównanie majątku dorobkowego może nastąpić w formie umowy między małżonkami, bądź w orzeczeniu sądowym.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *